Sztuczna inteligencja dynamicznie przekształca krajobraz technologiczny, a w 2025 roku mamy dostęp do niezwykle szerokiej gamy modeli AI. Niektóre z nich są rozwijane przez gigantów technologicznych i oferowane w modelach subskrypcyjnych, często z możliwością bezpłatnego wypróbowania lub ograniczonym bezpłatnym poziomem dostępu. Inne to modele typu open source, których kod źródłowy i wagi są publicznie dostępne, co umożliwia swobodne wykorzystanie, modyfikację i wdrożenie. Poniżej przedstawiamy przegląd modeli AI, które są obecnie powszechnie dostępne, ze szczególnym uwzględnieniem opcji bezpłatnych.
Wiele komercyjnych firm oferujących modele AI udostępnia bezpłatne poziomy dostępu, aby zachęcić użytkowników do zapoznania się z ich technologią. Chociaż bezpłatne wersje mają zazwyczaj ograniczenia w porównaniu z płatnymi planami (np. szybsze limity użycia, brak dostępu do najbardziej zaawansowanych funkcji czy priorytetowego wsparcia), stanowią doskonały punkt wyjścia do eksploracji możliwości AI.
ChatGPT, stworzony przez OpenAI, pozostaje jednym z najpopularniejszych i najbardziej rozpoznawalnych narzędzi AI na świecie. Jest liderem w rankingach popularności aplikacji AI, z setkami milionów użytkowników. Chociaż najnowsze i najpotężniejsze modele (takie jak GPT-4.5) są dostępne głównie w płatnych planach (np. ChatGPT Plus), OpenAI oferuje bezpłatny poziom dostępu.
Obecnie, w ramach bezpłatnego poziomu, użytkownicy mają ograniczony dostęp do modelu GPT-4o oraz nieograniczony dostęp do modelu ChatGPT-4o mini. Model GPT-4o mini jest lżejszy, ale wciąż potężny i wszechstronny, zdolny do prowadzenia naturalnych rozmów, generowania tekstu, a nawet podstawowego rozumienia obrazów. Bezpłatna wersja jest doskonała do codziennych zadań, pisania, burzy mózgów i nauki.
OpenAI rozwija również specjalistyczne modele, takie jak o1 i o3, które wykazują zaawansowane zdolności rozumowania, przydatne w zadaniach technicznych i rozwiązywaniu złożonych problemów. Chociaż ich dostępność w bezpłatnych planach może być ograniczona, ciągłe innowacje OpenAI wpływają na całe portfolio ich modeli.
Na początku 2025 roku OpenAI wprowadziło także "Operatorów" w ChatGPT, agentów AI, którzy mogą wykonywać zadania takie jak rezerwacja hoteli czy zakupy online, co pokazuje kierunek rozwoju w stronę bardziej autonomicznych asystentów.
Integracja AI w różnych urządzeniach podkreśla powszechną dostępność technologii.
Gemini, rozwijany przez Google DeepMind, to rodzina modeli multimodalnych zaprojektowanych do rozumienia i przetwarzania różnych typów danych, w tym tekstu, obrazu, audio i wideo. Google udostępnia różne wersje Gemini, w tym Gemini Pro, który jest często dostępny w bezpłatnych poziomach w narzędziach takich jak Google AI Studio czy w ramach darmowego dostępu do chatbota Gemini.
Bezpłatne wersje Gemini Pro oferują zaawansowane możliwości w zakresie rozumowania, generowania kodu, analizy danych i kreatywnego pisania. Model Gemini 2.0 Pro, eksperymentalna wersja rozumująca, wykazuje się dużą skutecznością w tworzeniu aplikacji internetowych i agentów kodujących. Google aktywnie integruje Gemini ze swoimi produktami i usługami, zwiększając jego dostępność dla szerokiego grona użytkowników.
Google Cloud oferuje również bezpłatne limity użytkowania dla wielu swoich produktów AI, w tym usług związanych z przetwarzaniem języka naturalnego, mowy czy obrazu, co może być przydatne dla programistów i firm eksperymentujących z AI.
Anthropic jest kolejną wiodącą firmą w dziedzinie AI, znaną z rodziny modeli Claude, która obejmuje wersje takie jak Haiku, Sonnet i Opus. Modele Claude są cenione za swoje zdolności konwersacyjne, rozumowanie i etyczne podejście do AI.
Chociaż dostęp do najbardziej zaawansowanych modeli Claude (jak Opus) wymaga zazwyczaj płatnej subskrypcji, Anthropic często udostępnia bezpłatny dostęp do lżejszych, ale wciąż potężnych modeli, takich jak Claude 3 Sonnet. Sonnet jest modelem wszechstronnym, dobrze radzącym sobie z szerokim zakresem zadań tekstowych i rozumowania. Dostępność bezpłatnego poziomu może się zmieniać, ale warto sprawdzić aktualną ofertę Anthropic, jeśli interesują Cię modele o silnych zdolnościach konwersacyjnych i rozumowania.
Modele Claude są często rekomendowane dla użytkowników i firm, które kładą nacisk na etykę i bezpieczeństwo w zastosowaniach AI.
Grok, stworzony przez xAI (firmę Elona Muska), wyróżnia się dostępem w czasie rzeczywistym do danych z platformy X (dawniej Twitter), co czyni go unikalnym narzędziem do analizy aktualnych wydarzeń i trendów. Grok jest promowany jako model o zaawansowanych zdolnościach rozumowania.
xAI oferuje bezpłatne wersje niektórych funkcji Groka, w tym "Deep Research" (Dogłębne Badanie) i "Think" (Myślenie), które są reklamowane jako najlepsze w swojej klasie wśród bezpłatnych modeli AI. Te funkcje mogą być szczególnie przydatne do researchu i zadań wymagających analizy informacji.
Chociaż Grok może być bardziej zintegrowany z ekosystemem X, jego bezpłatne funkcje stanowią ciekawą alternatywę dla innych modeli, szczególnie gdy kluczowe jest dostęp do bieżących danych.
DeepSeek to firma, która szybko zyskała uznanie w społeczności AI dzięki swoim modelom generatywnym, w tym DeepSeek-V3 i DeepSeek R1. DeepSeek udostępnia darmowy dostęp do swoich modeli za pośrednictwem swojej strony internetowej, co pozwala użytkownikom swobodnie z nich korzystać do różnorodnych zadań.
Modele DeepSeek, takie jak R1, są postrzegane jako silni konkurenci dla wiodących modeli proprietarnych, takich jak GPT-4 i Llama 3, zwłaszcza w zadaniach wymagających rozumowania, programowania czy rozwiązywania problemów matematycznych. Ich transparentność i otwartość (w przypadku R1) zyskały im popularność i zaufanie użytkowników.
Bezpłatny dostęp do modeli DeepSeek jest atrakcyjną opcją dla tych, którzy szukają wydajnych modeli do generowania tekstu i rozumowania bez konieczności płacenia za API (choć dostęp przez API może być płatny, jest często bardzo tani).
Modele open source odgrywają kluczową rolę w demokratyzacji AI, umożliwiając programistom, badaczom i entuzjastom dostęp do zaawansowanej technologii, którą można swobodnie używać, modyfikować i wdrażać. Oto kilka czołowych modeli open source dostępnych w 2025 roku.
Meta Llama to rodzina modeli językowych typu open source (choć licencja Meta ma pewne ograniczenia, które odróżniają ją od tradycyjnych licencji open source, są one szeroko dostępne do celów badawczych i komercyjnych). Dostępne są w różnych rozmiarach, co czyni je odpowiednimi dla szerokiego zakresu zastosowań, od lekkich wdrożeń na urządzeniach mobilnych po pełnowymiarowe systemy w chmurze.
Llama 3 jest postrzegany jako jeden z najpotężniejszych otwartych modeli LLM, konkurujący z najlepszymi modelami proprietarnymi. Jego otwarta dostępność sprzyja innowacjom i umożliwia badaczom głębsze zrozumienie działania modeli językowych.
Modele Llama są często wykorzystywane do tworzenia niestandardowych aplikacji AI, fine-tuningu do specyficznych zadań i eksperymentów badawczych. Społeczność open source aktywnie rozwija narzędzia i techniki do pracy z modelami Llama.
Mistral to francuska firma, która wydała kilka modeli generatywnych na licencjach open source. Ich modele, takie jak Mistral 7B i Mistral 8x22B, są cenione za wydajność i możliwość działania na względnie słabym sprzęcie. Mistral 7B jest zaprojektowany jako model lekki i łatwy do wdrożenia, podczas gdy Mistral 8x22B jest bardziej wydajny.
Modele Mistral są popularne wśród programistów szukających otwartych alternatyw dla modeli proprietarnych, które mogą być uruchamiane lokalnie lub na własnej infrastrukturze. Wspierają różnorodne zadania tekstowe i są aktywnie rozwijane przez społeczność.
Chociaż większość dyskusji koncentruje się na modelach językowych, warto wspomnieć o modelach generujących obrazy. Stable Diffusion, stworzony przez Stability AI, jest jednym z najpopularniejszych i najbardziej elastycznych otwartych modeli do generowania obrazów. Dostępna jest w różnych wersjach, w tym Stable Diffusion 3.
Stable Diffusion umożliwia generowanie obrazów z tekstu (text-to-image) oraz modyfikację istniejących obrazów (image-to-image). Jest szeroko stosowany przez artystów, projektantów i entuzjastów do tworzenia różnorodnych wizualizacji. Jego otwartość pozwoliła na rozwój bogatego ekosystemu narzędzi i rozszerzeń.
Ekosystem open source AI jest ogromny i stale rośnie. Inne godne uwagi otwarte modele obejmują:
Wiele z tych modeli można znaleźć na platformach takich jak Hugging Face, która jest centralnym repozytorium dla modeli, zbiorów danych i aplikacji AI open source.
Wybór między modelem proprietarnym z bezpłatnym poziomem a modelem open source zależy od potrzeb użytkownika.
Poniższa tabela przedstawia skrócone porównanie kilku wspomnianych modeli, koncentrując się na ich dostępności i kluczowych cechach:
| Model | Typ Dostępności | Kluczowe Cechy / Zastosowanie | Uwagi Dotyczące Bezpłatności/Open Source |
|---|---|---|---|
| ChatGPT (GPT-4o mini) | Proprietarny (bezpłatny poziom) | Ogólne zadania konwersacyjne, generowanie tekstu, podstawowe rozumienie obrazów. | Ograniczony dostęp do GPT-4o, nieograniczony do GPT-4o mini w bezpłatnym planie. |
| Google Gemini (Pro) | Proprietarny (bezpłatny poziom) | Multimodalny, rozumowanie, kodowanie, analiza danych. | Dostępny w bezpłatnych narzędziach Google (np. AI Studio), bezpłatny tier chatbota. |
| Claude (Sonnet) | Proprietarny (często bezpłatny poziom) | Konwersacje, rozumowanie, etyczne podejście. | Dostępność bezpłatnego dostępu do wersji Sonnet może się zmieniać. |
| Grok | Proprietarny (bezpłatne funkcje) | Rozumowanie, dostęp do danych X w czasie rzeczywistym. | Bezpłatne funkcje "Deep Research" i "Think". |
| DeepSeek (R1, V3) | Proprietarny (bezpłatny dostęp online) / Open Source (R1) | Rozumowanie, kodowanie, matematyka, generowanie tekstu. | Bezpłatny dostęp przez stronę DeepSeek, R1 dostępny jako open source. |
| Meta Llama 3 | Open Source (z zastrzeżeniami licencyjnymi) | Ogólne zadania LLM, wszechstronność (różne rozmiary modelu). | Publicznie dostępne wagi modelu do swobodnego używania i modyfikacji (zgodnie z licencją Meta). |
| Mistral (7B, 8x22B) | Open Source | Efektywność, możliwość działania na słabym sprzęcie (Mistral 7B), zadania tekstowe. | Dostępne na licencjach open source. |
| Stable Diffusion 3 | Open Source | Generowanie obrazów (text-to-image, image-to-image). | Publicznie dostępne wagi modelu i kod. |
Wiele zasobów wideo pomaga zrozumieć i wybrać odpowiednie modele AI. Poniżej znajduje się wideo, które omawia najlepsze modele AI i sposób ich wyboru w 2025 roku. Jest to przydatne uzupełnienie informacji tekstowych, pokazujące praktyczne aspekty korzystania z różnych modeli.
Wideo omawiające, jak wybrać odpowiedni model AI, prezentujące różne opcje dostępne w 2025 roku.
To wideo stanowi cenne źródło informacji dla osób zastanawiających się, który model AI najlepiej odpowiada ich konkretnym potrzebom. Pokazuje różne podejścia do oceny modeli i podpowiada, na co zwrócić uwagę przy wyborze, co jest kluczowe w obliczu tak szerokiej gamy dostępnych opcji. Pomaga zrozumieć niuanse między modelami komercyjnymi a otwartymi i dopasować możliwości modelu do planowanych zastosowań, czy to do prostych zapytań, czy do bardziej złożonych projektów wymagających specyficznych zdolności, takich jak kodowanie czy analiza danych.
Bezpłatny poziom modelu proprietarnego (np. ChatGPT Free) to ograniczony dostęp do modelu stworzonego i kontrolowanego przez firmę. Użytkownik korzysta z usługi hostowanej przez firmę, zazwyczaj z limitami użytkowania i bez pełnego dostępu do najnowszych funkcji. Model open source (np. Llama 3) to model, którego wagi i kod źródłowy są publicznie dostępne, co pozwala użytkownikowi na pobranie, uruchomienie na własnym sprzęcie, modyfikację i swobodne używanie (zgodnie z licencją). Daje to większą kontrolę i elastyczność, ale może wymagać większej wiedzy technicznej do wdrożenia i zarządzania.
W 2025 roku wiele modeli open source, takich jak DeepSeek R1 czy Meta Llama 3, osiągnęło poziom wydajności porównywalny z czołowymi modelami proprietarnymi w wielu benchmarkach i zastosowaniach. Wybór często zależy od konkretnego zadania i specyficznych wymagań (np. konieczność działania offline, potrzeba głębokiego dostosowania). Modele komercyjne mogą mieć przewagę w bardzo specyficznych, zastrzeżonych zastosowaniach lub oferować lepsze wsparcie komercyjne i integracje.
Przy korzystaniu z bezpłatnych modeli hostowanych przez firmy (np. bezpłatny chatbot online), dane wprowadzane do modelu mogą być używane do dalszego treningu lub analizy przez dostawcę usługi, zgodnie z ich polityką prywatności. Modele open source uruchamiane lokalnie (np. na własnym komputerze za pomocą narzędzi takich jak Jan) oferują znacznie wyższy poziom prywatności, ponieważ dane nie opuszczają urządzenia użytkownika.
Bezpłatne modele są świetne do szerokiego zakresu zastosowań, w tym generowania tekstu (e-maile, artykuły, kreatywne pisanie), burzy mózgów, tłumaczenia, podsumowywania informacji, nauki programowania, a także generowania prostych obrazów (w przypadku modeli multimodalnych lub dedykowanych modeli obrazu). Są idealne do eksperymentowania i zapoznania się z możliwościami AI przed ewentualnym przejściem na płatne subskrypcje lub bardziej złożone wdrożenia open source.